مديريت ضايعات،پسماندها و مواد زائد

 

مديريت ضايعات،پسماندها و مواد زائد

فرا گیری خلاقیت و نوآوری همین امروز هم دیر است!

فرا گیری خلاقیت و نوآوری همین امروز هم دیر است!

در قرن 21 تخصص کافی نیست. فراگیری تکنیک های فرا تخصصی نظیر نوآوری نظام یافته (TRIZ) نیز بسیار ضروری است.





سایت IranTRIZ سایت رشد خلاقیت شماست.

 

 

پيام هاي ديگران ()        PermaLink        سه‌شنبه ۱٤ اردیبهشت ،۱۳۸٩ - مهندس مهدی بصیرزاده

سی دی آموزشی

 

  

خلاقیت یادگرفتنی است  

 

 

 با یاد گیری تریز میزان خلاقیت خود را برای حل

 مشکلات خلاق  از ۳ تا ۱۰ برابر افزایش دهید

 

 

      

١۴٩٠٠ تومان

 اولین سی دی با مطالب گسترده به زبان فارس و لاتین شامل فیلم و

انیمیشن در زمینه نوآوری نظام یافته (TRIZ).

  سفارش٠٩١٢۵۴۵٧٨٢۵    

 irantriz@gmail.com

 

پيام هاي ديگران ()        PermaLink        پنجشنبه ٢۳ آبان ،۱۳۸٧ - مهندس مهدی بصیرزاده

سال نوآوری و شکوفایی گرامی باد

-    

 نوآوری نظام یافته(TRIZ)

 

 purple email animation mehdi_basirzadeh@yahoo.com pink email animation

 موبایل: 09125457825

پيام هاي ديگران ()        PermaLink        دوشنبه ۱٩ فروردین ،۱۳۸٧ - مهندس مهدی بصیرزاده

مديريت ضايعات در يک سيستم تضمين کيفيت به کمک کامپيوتر

 

تحليل کمي ضايعات همواره يکي از مهمترين منابع اطلاعاتي براي سنجش کارآيي سازمانها به شمار مي‌رفته است و نيز به عنوان محکي براي جهت‌گيري‌هاي اصلي بنگاههاي صنعتي بشمار آمده است.

با اين وجود، آنچه اهميت تحليل ضايعات را در فضاي صنعتي امروز مضاعف مي‌سازد، توانايي‌هاي بالقوه‌اي است که مي‌توان از چنين تحليلي در يک سيستم تضمين کيفيت به کمک کامپوتر بدست آورد - اين امر به ويژه در مورد اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه نمود دارد.

در يک سيستم يکپارچه تضمين کيفيت به کمک کامپيوتر - که در آن پودمانهاي مختلف با يکديگر تبادل اطلاعاتي انجام مي‌دهند، مي‌توان عبارت "مديريت ضايعات " را به عنوان ابزاري که سعي مي‌نمايد اطلاعات مناسب سازمان را فراهم آورد تعريف نمود.

کنترل فرآيند آماري بعنوان محک اصلي براي توانمندي‌هاي خطوط توليدي يکي از اين پودمانهاست ، و نيز پودماني که به طور مشخص آمار کيفي ضايعات و بازکاري‌ها را تحليل مي‌نمايد مي‌تواند به بهترين وجهي در اجراي يک FMEA به کار گرفته شود - مشروط بر آنکه اين اطلاعات بر اساس ايستگاهها و علل به وجود آورنده تفکيک شده باشد.

 از طرف ديگر چنين تحليلي مي‌تواند در راه اجراي يک برنامه هزينه‌هاي کيفيت نيز بسيار مورد استفاده قرار گيرد.

 اگر چه تحليل ضايعات به عنوان موضوعي جديد مورد توجه قرار گرفته است ، اما مي‌توان پيش‌بيني نمود که با توجه به الزامات استانداردهاي بين‌المللي کيفيت ISO 9000 و QS 9000 در طي 5 تا 10 سال آينده اين موضوع به پراهميت‌ترين ابزار "محصول‌گرا" در صنايع گوناگون مبدل گردد.

پيام هاي ديگران ()        PermaLink        چهارشنبه ۱٦ اسفند ،۱۳۸٥ - مهندس مهدی بصیرزاده

حفاظت از محيط زيست (اثرات گلخانه‌اي)

مزايا : زماني كه اثر گلخانه‌اي به طور طبيعي عمل كند ، سياره ما را گرم نگه ‌مي‌دارد. گازهاي طبيعي در اتمسفر نقش پوششي را بازي مي كنند كه نور خورشيد را به زمين راه داده ،  ولي از فرار حرارت از زمين جلوگيري مي‌كند ، ( مانند عمل شيشه در گلخانه‌ها). اين پوشش گازي حرارت را نزديك سطح زمين نگه داشته و موجب گرمايش اتمسفر مي‌شود.

معايب :  براي اولين بار در تاريخ بشريت ، فعاليت‌هاي انسان آب و هواي كل سياره ما را تغيير مي‌دهند.  در كمتر از دو قرن با سوزاندن سوختهاي فسيلي و نابود كردن جنگلها ، مقدار كل CO2  در اتمسفر را 25% بالا برده است .

مادامي كه ما نشر گازهاي گلخانه‌اي را كاهش ندهيم ، اين هواي پايدار قابل زيست كه تمدن بر روي آن بنا شده است به تاريخ خواهد پيوست !

خنك كردن گلخانه Cooling  the greenhouse .NRDC انجمن حمايت از منابع طبيعي

زشتيها

گازهاي گلخانه‌اي :

·       دي‌اكسيد كربن (CO2 ) : مسئول 50% اثرات گلخانه‌اي است. انسانها ساليانه 6 ميليارد تن از آن را به اتمسفر اضافه مي‌كنند (5/1 ميليارد تن از امريكا)

·       منابع اصلي CO2: احتراق سوختهاي فسيلي مانند زغال سنگ ، نفت و گاز طبيعي و تخريب جنگل‌ها كه به هنگام بريده شدن و سوزاندن CO2 آزاد مي‌كنند.

·       كلروفلوئورو‌كربن‌ها  (CFC ها) : اينها نه تنها مسئول 15 تا 20% گرمايش جهاني هستند ، بلكه لايه اوزون را نيز تخريب مي‌كنند.

·       اكسيدنيتروس (گاز خنده‌آور) : مسئول 10% اين مسأله است . توسط ميكروبها ، تجزية شيميائي كود‌ها و سوزاندن چوب و سوختهاي فسيلي توليد مي‌شود.

·             اوزون : از آلاينده‌هاي بامنشاء زميني توسط خودروها ، نيروگاهها و پالايشگاههاي نفت ناشي‌ مي‌شود.

·           متان : مسئول 18% اثرات گلخانه‌اي است ، توسط گله‌هاي گاو، مزارع برنج و محلهاي دفن زباله توليد مي‌شود.

 

پيام هاي ديگران ()        PermaLink        چهارشنبه ۱٦ اسفند ،۱۳۸٥ - مهندس مهدی بصیرزاده

مديريت ضايعات

    ضايعات شامل اقدامات يا دستورالعملهايي هستند كه ميتوانند بدون آسيب رساندن از يك فرايند حذف شوند و يا مي توان آنها را بصورت كاراتر ، سريعتر و يا ارزانتر انجام داد.

ضايعات يك مفهوم نسبي است: هرگاه يك روش بهبود يافته براي يك فرايند كشف شود، روش قبلي اسرافكارنه و پر ضايع ديده ميشود.

آشكار ترين ضايعات شامل : اشتباهات ، تصادفات ، محصولات معيوب ، قراضه ها ، دوباره كاري ها و موارد مشابه است.

اما ضايعات ديگري نيز وجود دارند كه به همان اندازه زيان آور هستند، ولي آشكار نيستند.

افراد بايد بدقت مراقب باشند چگونه ضايعات بوجود مي آيند تا فعاليتي كه انجام ميدهند باعث افزايش اينگونه ضايعات نشود و در رفع آنها تلاش نمايند.

پروفسور زانگويل(W.Zangwill )از دانشگاه شيكاگو مي گويد : هرچه به نزديكتر مي نگريد ضايعات بيشتري را مشاهده مي كنيد.

برطرف كردن و يا حذف ضايعات باعث مشاهده راحتر ضايعات اضافي در باقي مانده فعاليتها مي شود.

برخورد سختگيرانه با ضايعات بايد محور اصلي استراتژي هاي مديريت درهر شركت باشد.

انواع ضايعات از نظر شونبرگر( Schonberger ):
· ضايعات تبليغات ( فروش منفي )
· ضايعات پيگيري سفارشات
· ضايعات ظرف به ظرف ( كانتينر به كانتينر )
· ضايعات تجزيه و تحليل ضايعات
· ضايعات هزينه اي براي كاهش هزينه ها
· ضايعات هزينه اي براي كيفيت بد
· ضايعات براي تهيه گزارش سودمندي و كارايي

فعاليت هاي ضايعاتي اضافي تيم فولر(
Tim Fuller ):

· غربال كردن براي تعيين اولويتها
· دوباره كاري
· جستجو كردن براي چيزهاي گم شده
· انجام فعاليت هاي بي هدف يا كم اهميت
· راه رفتن بدون حمل چيزي براي راحتي خود

ضايعات نهگانه كانون (
Canon ) :
· ضايعات در اثر تبادل حرارت
· ضايعات در اثر خرابي ها
· ضايعات در ابزار
· ضايعات در هزينه ها
· ضايعات در كاركنان مستقيم
· ضايعات در برنامه ريزي
· ضايعات در منابع انساني
· ضايعات در عمليات
· ضايعات در شروع كار

ضايعات هفتگانه تويوتا (
Ohno ) :
· ضايعات توليد اضافي يا توليد نامنظم
· ضايعات زمان در دست اقدام ( انتظار )
· ضايعات در حمل و نقل
· ضايعات موجود در فرايند
· ضايعات در ذخيره در جريان ( موجودي ها )
· ضايعات در حركت
· ضايعات توليد محصولات معيوب

در شركت تويوتا بر اثر تحقيق در مورد كاهش ضايعات سيستم توليد به موقع(
JIT) بوجود آمد.

 ضايعات هفتگانه شينگو(Shingo)

 شينگو(Shingo) در سال 1992 از كاركنان سازمانهاي مختلف نظر‌سنجي بعمل آورد و بر مبناي آن، ضايعات را در هفت گروه طبقه‌بندي و تعريف نمود:

1-     ضايعات مربوط به توليد مازاد بر ظرفيت

2-      ضايعات مربوط به فرآيند

3-      ضايعات مربوط به موجودي

4-      ضايعات مربوط به حمل و نقل

5-      ضايعات مربوط به توليد محصولات معيوب

6-      ضايعات مربوط به تاخيرهاي زماني

7-      ضايعات مربوط به حركت و كار سيستم‌هاي توليدي

 

 

پيام هاي ديگران ()        PermaLink        چهارشنبه ۱٦ اسفند ،۱۳۸٥ - مهندس مهدی بصیرزاده

هدف از استقرار نظام مديريت بر ضايعات

1- صيانت از اکوسيستم خاک بعنوان يک منبع گرانقدر و در راستاي نيل به آرمانهاي حفاظت از محيط زيست
2- شناسايي کليه ضايعات موجود در سازمان از نظر کيفي و کمي و همچنين نحوه دفع آنها
3- نظام مند شدن برنامه هاي جمع آوري و نقل و انتقال ضايعات در سازمان
4- نظارت هر چه بيشتر بر ضايعات توليدي توسط کارکنان و پيمانکاران و تفکيک اصولي ضايعات
5- ارتقاء سطح فرهنگ زيست محيطي کارکنان و پيمانکاران و ايجاد بستر مناسب جهت همکاري آنان در برنامه هاي مديريت ضايعات
6- بازيابي مقادير متنابهي از ضايعات و استفاده آنها در فرآيند توليد

7- فروش مقادير قابل توجهي از ضايعات بازيافتي اصلي و جانبي
8- فراهم آوردن زمينه هاي تحقيقاتي در جهت بازيابي و روشهاي بهينه دفع ضايعات
9- تخصيص بودجه و فراهم شدن اعتبارات لازم جهت اجراي پروژه هاي مؤثر بر نظام مديريت بر ضايعات
10- روند نزولي و مستمر در کاهش ميزان ايجاد ضايعات دفعي به ازاي توليد محصول
11- احداث، راه اندازي و بهره برداري از طرحهاي متعدد زيست محيطي در راستاي پيشگيري از آلودگي خاک و آب.

پيام هاي ديگران ()        PermaLink        چهارشنبه ۱٦ اسفند ،۱۳۸٥ - مهندس مهدی بصیرزاده

راهکارهاي مديريت بر ضايعات

اين فرآيند مشتمل بر روشهاي متعددي است و به مجموعه اقداماتي اطلاق مي شود که در جهت بهينه سازي وضعيت تفکيک، جمع آوري، حمل، بازيافت، فروش و کنترل سايت ضايعات (از نقطه نظر تأثيرات زيست محيطي) صورت مي گيرد.

اين راهکارها به ترتيب اولويت عبارتند از:
 حذف: جلوگيري کامل از ايجاد ضايعات با بکارگيري روشها، تجهيزات و تدابيري که منجر به افزايش بازده توليد ، حفظ منابع و مواد اوليه پبيشگيري از اتلاف انرژي مي گردد.
 کاهش در منبع توليد: اجتناب از توليد بي رويه ضايعات و همچنين کاهش و يا حذف آن از طريق تغييرات در فرآيند.

روشهاي معمول براي کاهش ميزان ضايعات در منبع توليد آنها شامل موارد زير است:
1- انجام عمليات بطور صحيح و اصولي:
الف: انتخاب دقيق تأمين کنندگان و همچنين مواد اوليه خريداري شده
ب: انجام به موقع و منظم تعميرات پيشگيرانه
ج:کاهش حجم ضايعات با بکارگيري روشهايي چون فيلتراسيون، خشک کردن و فشرده کردن ضايعات.
د: نصب درپوش و شير اطمينان بر روي مخازن حاوي مايعات و حلالها
ه: جلوگيري از نشت و انتشار مواد
و: استفاده مجدد از مواد ريخته شده
2- بهبود فن آوري : کاهش ميزان توليد ضايعات از طريق بهبود فرآيندها و استفاده از تجهيزات پيشرفته اي که ضايعات کمتري ايجاد مي کنند( فن آوري پاک ) و همچنين انجام اصلاحات لازم در تجهيزات بمنظور کاهش ضايعات توليدي.
3- تغيير در مواد اوليه مصرفي: جايگزيني مواد زيانبار با مواد اوليه بي خطر و يا کم خطر با مد نظر قررار دادن معيارهاي نظير تأثيرات سوء ايمني و بهداشتي، آثار منفي بر کيفيت کالا و يا ضايعات حاصله و يا آثار سوء وارده بر فرآيند توليد.
4- ايجاد تغييرات در محصول نهايي يا جانبي: اين روش مي تواند منجر به کاهش کلي ميزان ضايعات در فرآيند توليد گردد و اين امکان نيز وجود دارد که محصولات توليدي نهايي داراي خطرات کمتري از نظر زيست محيطي باشد.
 بازيافت: استفاده مجدد از ضايعات به منظور بکارگيري احياء و دوباره آنها بعنوان مواد اوليه و جلوگيري از اتلاف انرژي
 تصفيه: کليه اقداماتي است که در جهت از بين بردن و يا جداسازي عناصر سمي و موجود در ضايعات و خنثي سازي ضايعات و در نهايت تبديل آنها به مواد کم خطر، صورت مي پذيرد.
 دفع: انتقال کنترل شده و مطمئن ضايعات ممکن است با اقداماتي نظير کاهش حجم، قراردادن در ظروف مخصوص، جداسازي محل دفن، و نگهداري يا پايش همراه باشد.
روشهاي ذکر شده در مديريت بر ضايعات، بيانگر اين موضوع است که روشهاي حذف و کاهش ضايعات در منبع و يا بازيافت

آنها، بسيار منطقي تر از روشهاي پر هزينه اي چون تصفيه و دفع ضايعات توليدي است.

 

 

پيام هاي ديگران ()        PermaLink        چهارشنبه ۱٦ اسفند ،۱۳۸٥ - مهندس مهدی بصیرزاده

پروپوزال

پروپوزال اولیه برای انجام یک پروژه تحقیقاتی 

برای کمینه سازی مواد زائد و پسماندهای صنعتی:

۱- بررسی فرایند تولید

۲- شناسایی علل و چشمه های تولید مواد زائد

۳- ترسیم فلودیاگرام تولید و تعیین میزان تولید مواد زائد در هر نقطه تولید

۴- شناسایی کمی و کیفی مواد زائد و طبقه بندی آنها بر اساس روش برنامه محیط زیست سازمان ملل ( یونپ)

۵- تهیه برنامه کمینه سازی مواد زائد مورد بررسی

۶- تعیین روش بازیافت و استفاده مجدد

۷- امکان سنجی کمینه سازی مواد زائد بر اساس امکانات داخلی و خارجی

۸- تعیین روش مناسب برای پیشگیری و کاهش مواد زائد

۹- انجام الگویابی از بهترین ها برای تعیین استراتژی های برخورد با مواد زائد و تعیین تکنولوژی مناسب برای آن

۱۰ -  انجام کار تیمی و  تیم سازی تخصصی برای استفاده از مشاوران و متخصصان داخلی و خارجی برای اجرای هرچه بهتر موارد فوق

استراتژی های برخورد با مواد زائد:

۱- دفن صنعتی مواد زائد

۲- سوزاندن مواد زائد غیر مصرف

۳- فروش یا تحویل مواد زائد برای فرآوری در خطوط تولید تکمیلی و پایین دستی

۴- ذخیره سازی در انبار برای مصارف مجدد

۵- بازیافت مواد زائد و استفاده مجدد از آنها

۶- کنترل و کاهش مواد زائد در منبع تولید آنها

پيام هاي ديگران ()        PermaLink        دوشنبه ۱٤ اسفند ،۱۳۸٥ - مهندس مهدی بصیرزاده

پنج اس


سيستم كارامد ديگر براي كاهش ضايعات، سيستم پنج سين يا 5S است كه مخفف پنج واژه ژاپني است :

سوا كردن ( Seiri): يعني جدا كردن و دور ريختن اقلام غير ضروري كه فضايي را در محيط كار اشغال مي كنند و موجب از بين رفتن كارايي مي شوند.

ساماندهي ( Seiton) : يعني مرتب كردن اقلام مورد نياز به نحوي كه به آساني بتوان به آنها دسترسي پيدا كرد .

سپيدي و پاكيزگي ( Seiso) : يعني ايجاد محيط كاري تميز و پاكيزه كه موجب كارايي بيشتر مي شود.

سعي در حفظ وضع مطلوب ( Seiketsu) :يعني جلوگيري از به هم خوردن نظم و نظافت محيط كار با استفاده از روشهاي استاندارد سازي.

سازمان يافتگي (Shitsuke): يعني آموزش شيوه هاي درست كار به افراد و ايجاد عادت صحيح به جاي عادت نادرست در آنها

هدف5S: ايجاد ساختاري است براي بهسازي و آراستگي محيط كار و ايمن سازي آن.

منافع بكار گيری 5S: از نظر فردي باعث ايجاد محيطي با نشاط همراه با رضايت شغلي كاركنان واز نظر سازماني باعث ارتقاي كيفيت ، بهبود رضايتمندي مشتري ، كاهش هزينه و استفاده بهتر از منابع و ارتقاء بهره وري مي شود.

 

 

پيام هاي ديگران ()        PermaLink        پنجشنبه ۸ امرداد ،۱۳۸۳ - مهندس مهدی بصیرزاده